نگاه شرع به پول مجازی چیست؟

۲۸ فروردین ۱۳۹۷ سایت خبری آوا

به گزارش آوا پردیسنیوز به نقل سایت خبری الف، آغاز بیت کوین درواقع به همراهزگشت می‌کند به ۹ الی ۱۰ سال پیش و پیدایش این موضوع برمی‌گردد به اینکه دولت‌ها وقتی درصدد چاپ پول‌ها هستند همیشه سلطه و سلطنت خود را روی پول‌ها حفظ می‌کنند و بیت کوین درصدد این هست که از تحت این سلطه خارج شود. در مورد هر پولی به همراهید توجه کرد که به همراهنک مرکزی یک پولی را چاپ می‌کند و به آن اعتبه همراهر می‌دهد و در حقیقت ما بر اساس اعتبه همراهری که دولت به آن پول می‌دهد به آن پول ارزش و اهمیت می‌دهیم، اما بیت کوین به ما می‌گوید نه به فرد اعتماد کن نه به دولت.

آمریکا یک قانونی دارد به‌نام یوترن که می‌گوید دلار ما را هیچ کشوری حق ندارد به ایران بدهد و این در حالی هست که آن کشور مالک آن دلار هست، ولی آمریکا می‌گوید، چون من این را چاپ کرده‌ام حق دارم که بگویم چه کسی و در چه جایی آن را خرج کند و این سنخ اعمال‌نظر‌ها در پول به همراهعث شد که کشور‌ها به سمت پول مجازی بروند که هیچ تبعیتی از هیچ کشوری نداشته به همراهشد. برای هر تراکنش در بیت کوین ما چند مرحله داریم. نخستین مرحله رمزنگاری هست که طرف دریافت‌کننده این بیت کوین نمی‌تواند هیچ خدشه‌ای در آن وارد کند و اگر در رمز اشکالی وارد کند، این بیت کوین از بین می‌رود. اما بیت کوین در اینجا متوقف نشد و این سوال مطرح شد که از کجا معلوم کسی که این رمز را در اختیار دیگری قرار می‌دهد، در همان زمان این رمز را در اختیار دیگری قرار ندهد؟

و لذا برای امنیت بیشتر این پول، سیستمی را طراحی کردند به‌نام سیستم بلاک چین که به معنای همان زنجیره بلوک‌ههست که این سیستم می‌گوید ما به همراهید تمام تراکنش‌هایی که برای این پول اتفاق افتاده هست را از اول بررسی کنیم و همه را در اختیار افراد قرار دهیم. اما بیت کوین در اینجا هم متوقف نشد و گفته شد برای اینکه هرکسی نتواند تراکنش‌های یک پول را به دست بیاورد ما برای امنیت بیشتر این سیستم یک سری معادلات ریاضی پیچیده‌ای را قرار می‌دهیم که هر شخصی که توانست این معادلات ریاضی را حل کند، در راس تراکنش‌ها قرار می‌گیرد.

این معادلات در ابتدا بسیار راحت بود به دلیل اینکه بیت کوین‌ها کم بودند و از طرفی شما به همراه حل هر یک از این معادلات می‌توانستید صاحب یک بیت کوین بشوید، اما الان به همراه بیشتر شدن بیت کوین‌ها معادلات ریاضی هم روزبه‌روز بیشتر می‌شوند و سخت‌تر و الان کار به‌جایی رسیده که هزینه هر ماینینگ یا همان معدن‌کاوی، چیزی حدود دو هزار دلار هست.

این پول مجازی چگونه ارزش‌گذاری می‌شود و ملاک آن چیست؟

نکته‌ای که ارزش‌گذاری پول‌ها بسیار مورد توجه همگان هست این هست که این پول محدود به همراهشد و بیت کوین محدود هست برخلاف پول فعلی ایران. یعنی بیت کوین به همراه اینکه پول مجازی هست این‌گونه نیست که شما بتوانید پنج میلیون یا کمتر یا بیشتر بزنید بلکه سیستمی که بیت کوین را خلق کرده هست هر ۱۰ دقیقه می‌تواند یک بیت کوین جدید را خلق کند و از طرفی به‌مرورزمان هرچقدر این تراکنش‌ها اتفاق بیفتد این بیت کوین‌ها هم کمتر می‌شود. ارزش دلاری هر بیت کوین چیزی حدود ۱۷ الی ۱۸ هزار دلار هست که الان افول کرده و پایین ۱۵ هزار دلار هست.

سیستم بیت کوین به خاطر هستفاده از سیستم بلاک چین و به خاطر محدود بودن آن و همچنین به خاطر خلل‌ناپذیری آن بسیار مورد اعتماد هست. همین الان هر بیت کوین چیزی حدود ۵۰ میلیون تومان ارزش‌گذاری می‌شود و به همراهید توجه داشت که بیت کوین یکی از ۸۰ پول مجازی موجود هست. اما بیت کوین در بین پول‌های مجازی قدیمی‌ترین و به همراهاعتبه همراهرترین آ‌نههست. یکی دیگر از خصوصیات سیستم بلاک چین این هست که در این سیستم کامپیوتر وجود ندارد و به همراهید گفت که اگر کامپیوتری هم وجود داشت یقیناً این سیستم مورد هک شدن قرار می‌گرفت.

آینده این پدیده را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

بورس شیکاگو، نخستین بورسی بوده که بیت کوین را در سازوکار خریدوفروش خود آورده هست، ولی به همراهید گفت که آینده بیت کوین برای اینکه بتواند مانند دلار مورد اعتماد قرار بگیرد، آینده مبهمی هست، زیرا از طرفی خود
بیت کوین دقیقاً برای افراد ازلحاظ ماهیت مشخص نیست و از طرفی هم ساختن یک بیت کوین کار هرکسی نیست و از طرفی هم خرید یک بیت کوین به‌راحتی نیست.

مراجع و فق‌ها تاکنون چه نظراتی دربه همراهره پول مجازی داده‌اند؟

در مورد خود بیت کوین به همراهید بحث کنیم که اولاً این بیت کوین ازلحاظ شرع پول هست یا نیست؟ مثلی هست یا قیمی؟ شامل بیع غرر هست یا نیست؟ این‌ها مسائلی هست که علما به همراهید موردبحث و بررسی قرار دهند. البته برخی از علماء بحث‌هایی را هم انجام داده‌اند و در ذیل این مساله که آیا معامله به همراه بیت کوین حلال هست یا خیر نظریاتی ارائه داده‌اند که می‌توان در جمع‌بندی نظرات علماء گفت: اکثر فق‌ها گفته‌اند که، چون ماهیت آن معلوم نیست به همراهید احتیاطاً به همراه آن معامله نکرد البته آیت‌الله شبیری زنجانی این موضوع را حلال دانسته‌اند.

مساله بیت‌کوین را چگونه می‌توانیم در چارچوب فقه اجتماعی و فقه اقتصاد طرح کنیم؟

این دلاری که ما الان داریم تا سال ۱۹۷۱ به همراه طلا پشتوانه می‌شد و الان این تصور که پول، به همراه طلا پشتیبه همراهنی می‌شود، تصور غلطی هست. یعنی پشتوانه‌ای نیست که بتوان به همراه آن پولش را ارزش‌گذاری کرد و درواقع پشتوانه پول در زمان فعلی، حجم اقتصاد جهانی هست. فلذا بیشتر چاپ کردن پول موجب کسری یا تورم می‌شود، اما ارزش‌گذاری پول در حال حاضر عملاً در دنیا وابسته به دلار هست. ما به همراهید از این سیستم حاکمیت دلار خارج شویم. مثلاً ایران در یک به همراهزه زمانی‌ای کل ذخایر دلار خودش را تبدیل به یورو کرد، اما پایین آمدن ارزش یورو به همراهعث شد که ضرر سنگینی به ایران وارد شود. یا اینکه تاکید شده هست کشور‌ها در تبه همراهدل ارز، از ارز خودشان هستفاده کنند که البته این نظریه هم فعلاً قابل هستفاده نیست، زیرا اولاً کشور‌ها همدیگر را قبول ندارند و از طرفی ارزش پول هر کشوری معلوم نیست. یعنی عملاً سلطه آمریکا در تمام فعالیت‌های اقتصادی ثابت شده هست.

از منظر فقهی چه راهکاری برای مواجهه به همراه پول مجازی و مدیریت آن می‌توان در نظر گرفت؟

ما یک قاعده داریم به‌نام نفی سبیل که در این قاعده گفته شده هست که کفار نبه همراهید هیچ‌گونه سلطه و سبیلی بر مومنین داشته به همراهشند. بر این اساس راهکار این هست که ما یک پول مستقل داشته به همراهشیم که اولاً این پول دارای ارزش واقعی به همراهشد و ثانیاً طبق ملاک‌های به همراهزار جهانی سنجیده شود و ثالثاً این پول تحت اختیار خودمان به همراهشد. یعنی این پول به همراهید دارای ارزش ذاتی به همراهشد و هیچ‌گونه وابستگی‌ای به دولت نداشته به همراهشد و به عبه همراهرت واضح‌تر مانند طلا به همراهشد. خود طلا که امکان‌پذیر نیست.

ما به همراهید سیستمی را تعریف کنیم که طبق آن وجود دولت و تاثیر آن روی پول حذف شود. یکی از راه‌ها و ظرفیت‌های ایجاد این‌چنین پولی، پول مجازی هست. پول مجازی اولاً اعتبه همراهرش را از کسی دریافت نکرده هست و ثانیاً در پول مجازی خریدار و فروشنده اصلاً معلوم نیست، فلذا به همین دلیل آمریکا به مخالفت به همراه رشد این پول می‌پردازد، چون نمی‌تواند به همراه آن مقابله کند.

به همراهید توجه داشت که حرکت به سمت بیت کوین هم یک کار اشتبه همراهه هست، زیرا اولاً بیت کوین بیشتر ظرفیت آن فروخته شده هست و از طرفی قیمت تمام شده آن به همراهلا هست. فلذا به همراهید روی ارز‌های مجازی دیگر تکیه کرد. می‌توان یک ارز مجازی خلق کرد، زیرا سیستم ارز مجازی، کلاً به همراهزگشت به بلاک چین می‌کند و بلاک چین یک سیستم محدودی نیست و هرکسی می‌تواند یک سیستم بلاک چین برای خودش تعریف کند. یکی از آسیب‌های پول‌ها مجازی همین رمزگذاری شدن آنههست و، چون قابل‌پیگیری نیست قاچاق از این طریق به‌راحتی انجام می‌شود و اصلاً خریدار و فروشنده هم معلوم نیست.

یکی از الزامات پژوهش‌های فقهی و هستخراج احکام، موضوع‌شناسی هست. از این منظر ابتدا پدیده بیت‌کوین و پول مجازی را تشریح بفرمایید.

دانلود آهنگ مسعود صادقلو ما به هم میایم